Verhuur vanaf 1 januari 2028Mijn verblijf voorbereiden
Gravure van Saint Plük die fruit plukt in een boomgaard, met zijn ezel, een everzwijn, een vos, een grote kat en egels

De legende van Saint Plük

Vóór de stenen
waren er bomen.

Een veelzijdige Galliër, goudsmid en vriend van de bomen, zijn ezel, een boomgaard. En een verhaal van vrijgevigheid dat tweeduizend jaar niet heeft uitgewist.

Geboren in het jaar77na Chr.

HOOFDSTUK 01

Een man,
een klein stuk grond.

Volgens de overlevering werd hij geboren in het jaar 77, in een Gallië dat Rome al lang bestuurde, maar dat nog niet helemaal had opgehouden zichzelf te zijn. Plük behoorde tot de laatsten die op z’n Gallisch leefden: hij sprak de taal van zijn voorvaderen, telde de seizoenen zoals zij, en bewaarde voor bomen die oude eerbied die de zijnen ervoor koesterden.

Maar Plük beperkte zich niet tot planten: hij was een duizendpoot, wiens vindingrijkheid in het dorp bekend was. Overdag werkte hij in het atelier van een goudsmid, waar goud en brons werden gegoten en juwelen werden gedreven. Zijn specialiteit waren fibulae, die gespen die mantels op de schouder bijeenhouden, die hij versierde met koraal, brons en goud. De geduldige hand die een tak koraal in een draad goud zet, vond hij later terug om een ent op een stam te bevestigen.

Hij bezat niets dan een smal stuk grond rond zijn huis. Waar zijn buren een lapje zagen dat te klein was om te tellen, zag hij al de schaduw van toekomstig loof.

Hij plantte er appelbomen, perenbomen, hazelaars, bessenstruiken. Hij plantte zonder haast, zoals men een lange brief schrijft waarvan men zelf het einde nooit zal lezen. Jaar na jaar werd het stuk grond een boomgaard, en de boomgaard bijna een bos.

Hij was daar niet alleen. Lang vóór de ezel was er een vos. Plük, nog heel jong, had hem eens gevonden met zijn rechtervoorpoot in een val: hij bevrijdde hem, verbond de poot en verzorgde het dier tot het weer kon rennen. Mélo, zo noemde men hem, week niet meer van zijn zijde: hij werd zijn allereerste vriend.

De dieren hadden het onder elkaar doorverteld: die man kon sommigen van hen genezen. Ze kwamen ’s nachts, zonder geluid, om verzorgd te worden. Zo genas hij een everzwijn en verzorgde hij een heel gezin egels. Wat de grote kat betreft: die was op een avond gekomen en nooit meer weggegaan.

De jonge Plük plant bomen in zijn boomgaard, met zijn ezel en Mélo, de vos met de verbonden poot
Plük plant zijn boomgaard, met zijn ezel en Mélo, de vos met de verbonden poot
De reis

HOOFDSTUK 02

Hij vertrok met lege handen.
Hij kwam beladen terug.

Plük was niet een van degenen die genoegen nemen met een boomgaard: hij was nieuwsgierig, en elke nieuwe soort lokte hem. Iedereen die een boom wilde ruilen, vond in hem een partner, een ent tegen een andere, zonder te marchanderen. Soms trok hij erop uit voor korte tochten, over paden die geen reiziger de moeite had genomen te benoemen, en kwam hij terug met een boom die hier nog nooit iemand had gezien.

Men zag hem aan het eind van de weg opduiken, zijn ezel gebogen onder manden vol jonge boompjes, enten in mos gewikkeld, zaden in doeken geknoopt. Plük plantte ze overal: in het dorp, langs de wegen, op de hoeken van de akkers, waar niemand eraan zou hebben gedacht een boom te planten. Om hem heen zette men in op tarwe en gerst: waarom bomen planten die jarenlang niets zouden opleveren? Men haalde de schouders op.

Plük loopt over een landweg met Mélo de vos en zijn ezel, beladen met manden vol enten en jonge boompjes
Plük onderweg, met Mélo en zijn ezel beladen met enten
De hongersnood

HOOFDSTUK 03

De zomer waarin
de aarde barstte.

Er kwam een vreselijk einde van de zomer, zo een waarover men nog zachtjes spreekt. Het had al maanden niet geregend: de aarde was opengebarsten, de akkers waren verdord, het wild had de bossen verlaten, de graanschuren klonken hol, en juist zij die om zijn bomen hadden gelachen kwamen op een avond aan zijn deur kloppen, met gebogen hoofd.

Plük ging niet in op hun spot. Hij opende de boomgaard. Zijn bomen, dicht bij elkaar geplant, hielden schaduw en koelte in de bodem vast: men vertelt dat alleen hij nog groen gras onder zijn appelbomen had. De takken bogen door onder de appels, peren en hazelnoten, en hij gaf aan iedereen. Zijn huis stond niet minder open voor de dieren: aan Plüks tafel zaten Mélo, de ezel, een everzwijn, egels en een grote kat naast elkaar, zonder dat de een de ander iets deed. Het dorp hield het vol tot de eerste regen, en niemand vergat wie het had gered.

Plük deelt appels en peren uit aan de dorpelingen onder de bomen van zijn boomgaard, omringd door zijn dieren
Tijdens de droogte deelt Plük zijn fruit met het hele dorp
De eeuwen

HOOFDSTUK 04

Men noemde hem
de plukker.

Niemand weet wanneer Plük stierf, noch hoe. De verhalen zwijgen, zoals dat gaat met wie beter geleefd heeft dan hij sporen naliet. Maar zijn bomen overleefden hem lang, ver na hem, en bleven hen voeden die in hun schaduw kwamen plukken. Beetje bij beetje ging men Saint Plük zeggen, de plukker: een heilige van het volk, door geen bisschop aangewezen, maar door elke generatie bedankt.

Waar kwamen de zijnen vandaan? Ook hier twijfelt de overlevering. Sommigen zeggen uit het Noorden, uit Scandinavië of Nederland, uit Engeland, uit de Alpen; waarschijnlijk van alles een beetje, zoals al wie overal thuishoort omdat de weg zijn vaderland is.

De dorpelingen vergaten hem nooit. Eerst bouwden ze een kapel op de plek waar zijn huis en zijn appelbomen hadden gestaan, en naarmate de eeuwen verstreken een kerk, steeds op dezelfde plaats, alsof ze de herinnering aan de man en die aan zijn boomgaard bijeen wilden houden.

Vandaag is de deur bij de ingang van de kerk geel geschilderd: de kleur van het leven, van het licht en van de energie die met u binnenkomt. Om aan te kloppen is er een bronzen klopper die Mélo voorstelt, de vos van Plük, die de drempel bewaakt en verwelkomt wie komt.

De klopper in de vorm van een vossenkop, op de gele deur
Mélo, de vos op de deur
Aquarel van de oude stenen kerk van Becquincourt, 1877
De oude stenen kerk, aquarel uit 1877
Vandaag

HOOFDSTUK 05

En als we
weer plantten?

Rond Saint Plük strekt de vlakte zich vandaag uit in bietenvelden tot aan de horizon: weinig boomgaarden, weinig heggen, weinig leven. En toch zou het verhaal van Plük morgen kunnen worden verteld.

Mensen komen hier nog steeds om samen te zijn, een maaltijd te delen en uit te rusten. Van bomen tot stenen, hetzelfde idee: ruimte maken voor anderen en voor wat groeit. En als u bij het vertrek nu eens een boom plantte?

‘De rijkdom van de plek
is wat we er delen.’

De legende van Saint Plük